Bearmarkten


Veel beleggers begrijpen niet precies wat een bearmarkt is of hoe ze die kunnen herkennen. Dit artikel gaat over bearmarkten: hoe herkent u ze en wat zijn hun algemene kenmerken? Klik op de links voor meer diepgaande artikelen over elk onderwerp.  

Wat zijn de kenmerken van een bearmarkt?

Wij definiëren een bearmarkt als een op kerncijfers gebaseerde daling van de aandelenkoersen van 20% of meer, over een langere periode. Sinds 1929 heeft de S&P 500 dertien bearmarkten meegemaakt met een gemiddelde daling van 40% en een gemiddelde duur van meer dan 21 maanden.[i]

Dat zijn de kenmerkende factoren van bearmarkten. Daarnaast roepen ze vaak herinneringen op aan wijdverspreide onzekerheid en angst die meestal bij beleggers ontstaan wanneer ze hun effectenrekening in waarde zien dalen. Door die angst raken beleggers vaak in paniek en wijken ze af van hun beleggingsstrategie. Dat kan uiteindelijk resulteren in een daling van hun langetermijnrendement doordat ze het herstel na de bearmarkt mislopen.

Hoe een bearmarkt herkennen?

Ook een correctie, zijnde een door sentiment veroorzaakte marktdaling van 10 à 20%, kan veel onzekerheid en angst veroorzaken. U kunt een correctie echter van een bearmarkt onderscheiden door de oorzaak van de marktdaling te onderzoeken en juist te interpreteren. Bearmarkten beginnen bijvoorbeeld zelden met een plotse, op angst gebaseerde terugval, terwijl correcties vaak met een knal beginnen.

Bearmarkten beginnen daarentegen vaak met een onopvallende vertraging in het marktmomentum, op een ogenblik dat de meeste beleggers zich veilig wanen of er sprake is van een euforisch marktsentiment. Naarmate de onderliggende kerncijfers tekenen van zwakte vertonen of waarschuwingssignalen doen afgaan, zal de euforische belegger die negeren en juist op zoek gaan naar argumenten waarom de aandelenkoersen verder zouden stijgen.

We hebben vier basisrichtlijnen waarmee u kunt vaststellen of er sprake is van een bearmarkt. Hoewel deze regels mogelijk niet voor elke bearmarkt opgaan, kunnen we ze toepassen om onderscheid te maken tussen bearmarkten en correcties.

Vier bearmarkt regels

  • De twee-procent-regel. Aan het begin van een bearmarkt dalen de aandelenkoersen naar onze mening meestal met ongeveer 2% per maand. Deze indicatie geeft beleggers een tijdvenster om de marktontwikkeling in te schatten en te kunnen beoordelen of er daadwerkelijk sprake is van een bearmarkt, of van een op angst gebaseerde correctie.
  • De drie-maanden-regel. Een van de gevaarlijkste zaken die een belegger kan doen, is te vroeg aannemen dat de markt heeft gepiekt. Daardoor loopt hij immers het rendement van de bullmarkt mis. In plaats van te gissen wanneer er zich een mogelijke marktpiek zal voordoen, gebruikt u beter deze regel: niet meteen reageren, maar drie maanden wachten zodat u de kerncijfers kunt beoordelen.
  • De tweederde-/eenderde-regel. We hebben geconstateerd dat het eerste tweederdedeel van een bearmarkt wordt gekenmerkt door kleine koersdalingen en dat de grootste en meest ingrijpende dalingen meestal tijdens het laatste derde deel van de bearmarkt plaatsvinden.
  • De 18-maanden-regel. Uit ervaring weten we dat bearmarkten zelden langer dan twee jaar duren. Te lang wachten met herbeleggen in aandelen kan tot gevolg hebben dat u het spectaculaire herstel aan het begin van een nieuwe bullmarkt misloopt.

Indicatoren die op een bearmarkt wijzen

Hoewel geen enkele indicator een bearmarkt nauwkeurig kan voorspellen, kunt u volgens ons wel aan de hand van een combinatie van voorspellende indicatoren, gekoppeld aan onderzoek en analyse, in een vroeg stadium vaststellen of er sprake is van een bearmarkt en mogelijk de daling die eruit voortvloeit deels vermijden.

Wij menen dat kerncijfers cruciaal zijn om een marktsituatie te beoordelen. Lage bedrijfswinsten, omgekeerde rentecurves (wanneer de rente op kortlopende obligaties hoger is dan die op langlopende obligaties) en een stagnerende winstgroei zijn voorbeelden van negatieve kerncijfers.

Daarnaast blijkt euforisch beleggerssentiment historisch gezien een net zo belangrijke indicator van een bearmarkt te zijn als de kerncijfers. Wanneer euforische beleggers steeds nieuwe argumenten vinden die voor verdere koersstijgingen pleiten en de teruglopende of negatieve kerncijfers negeren, kan het voor bedrijven moeilijk worden om aan de hoge verwachtingen te voldoen. Wanneer beleggers geen acht slaan op negatieve kerncijfers en de koersen blijven stijgen, kan er een bearmarkt op komst zijn.

Hoe komt een bearmarkt op gang?

Elke bullmarkt beklimt de spreekwoordelijke ‘Muur van zorgen’ — zorgen op korte termijn waardoor er in een algemene bullmarkt op korte termijn angst bij beleggers ontstaat en dus volatiliteit. Deze aanhoudende angst kan tot volatiliteit en zelfs correcties op de aandelenmarkt leiden. Dat wordt vaak onterecht voor een bearmarkt aangezien. Maar dergelijke correcties zijn in de regel korte, door het sentiment veroorzaakte dalingen die niet de omvang en schaalgrootte van een echte bearmarkt hebben.

De tegenhanger van de Muur is de ‘Klap’ — een economische tegenvaller die voldoende groot is om het wereldwijde bbp met enkele biljoenen dollars te doen slinken. Bij het analyseren van potentiële negatieve factoren is het essentieel om de omvang van een klap goed in te schatten. De impact van gebeurtenissen wordt door beleggers vaak verkeerd beoordeeld omdat ze het totaalbeeld uit het oog verliezen. Als een belegger de potentiële impact van een willekeurige gebeurtenis overschat en verkeerde keuzes maakt, kan hij rendement mislopen wanneer de bullmarkt aanhoudt.

Dat is geen bearmarkt!

Als er met zoveel factoren rekening gehouden moet worden, kan het lastig zijn om onderscheid te maken tussen het begin van een bearmarkt en een standaardcorrectie van een bullmarkt. Correcties zijn korte, scherpe en door sentiment veroorzaakte marktdalingen van 10 à 20%. Dergelijk dalingen zijn vaak onvoorspelbare schommelingen die in de regel gebaseerd zijn op angst en zelden gepaard gaan met de zwakke economische kerncijfers die kenmerkend zijn voor een bearmarkt. Het is vrijwel onmogelijk om elke correctie te voorspellen omdat ze beginnen met een klap en even snel weer verdwijnen. Daarnaast loopt u het risico uw doelstellingen niet te halen als u op het verkeerde moment voor een defensieve positionering kiest. Wij menen dat u beter af bent wanneer u tijdens correcties en andere periodes van marktvolatiliteit die bij een bullmarkt horen, gedisciplineerd blijft en uw posities aanhoudt.

Langer en sterker

Ten slotte willen we een van meest verbreide, maar ook een van de gevaarlijkste beleggingsmythes ontkrachten: ‘Een grote bearmarkt en u bent er geweest!’ Zelfs als u tijdens alle bearmarkten stoïcijns zou blijven en geen enkele defensieve maatregel zou nemen, zou uw effectenportefeuille op lange termijn toch een positief resultaat genereren. Want bullmarkten zijn over het algemeen langer en sterker dan de bearmarkten die eraan voorafgaan! Terwijl de gemiddelde bearmarkt zestien maanden duurt en een cumulatief rendement van -40% genereert, duurt de gemiddelde bullmarkt (zonder rekening te houden met de huidige) ongeveer 57 maanden en genereert hij een gemiddeld cumulatief rendement van 164%![ii]

Keer aandelen niet voorgoed de rug toe uit angst voor één grote bearmarkt. Wellicht hebt u de langetermijngroei van uw aandelen nodig om uw beleggingsdoelstellingen voor de langere termijn te halen.

Maakt u zich zorgen over de manier waarop u moet reageren op de volgende bearmarkt? Fisher Investments België kan u ondersteunen bij het beheer van uw portefeuille. Contacteer ons rechtstreeks om een afspraak te maken.

[i] Gebaseerd op de technische definitie dat een daling van 20% of meer wordt aangeduid als een bearmarkt. Het koersrendement wordt weergegeven in USD. Schommelingen in de wisselkoers tussen de dollar en het pond kunnen leiden tot hogere of lagere beleggingsrendementen. De S&P 500 Composite Index is een kapitaalgewogen, niet-beheerde index waarin 500 Amerikaanse toonaangevende gewone aandelen zijn opgenomen van bedrijven met een leiderspositie die actief zijn in sectoren met een leiderspositie en representatief zijn voor de brede Amerikaanse aandelenmarkt. Bron: FactSet, per 30/06/2017.

[ii] Gebaseerd op de technische definitie dat een daling van 20% of meer wordt aangeduid als een bearmarkt. Het koersrendement wordt weergegeven in USD. Schommelingen in de wisselkoers tussen de dollar en het pond kunnen leiden tot hogere of lagere beleggingsrendementen. De S&P 500 Composite Index is een kapitaalgewogen, niet-beheerde index waarin 500 Amerikaanse toonaangevende gewone aandelen zijn opgenomen van bedrijven met een leiderspositie die actief zijn in sectoren met een leiderspositie en representatief zijn voor de brede Amerikaanse aandelenmarkt. Bron: FactSet, per 30/06/2017.

Beleggen op financiële markten brengt risico op verlies met zich mee en er is geen garantie dat het belegde kapitaal geheel of gedeeltelijk terugbetaald zal worden. Rendement uit het verleden biedt geen garantie voor toekomstig rendement en is daar geen betrouwbare indicatie van. De waarde van het kapitaal en de opbrengsten van de beleggingen volgen de schommelingen van de wereldwijde financiële markten en van de internationale wisselkoersen.