Indicatoren die wijzen op een bearmarkt

"Er bestaat geen eenduidig antwoord op de vraag: wat veroorzaakt een bearmarkt? Er is geen unieke doorslaggevende factor, geen unieke technische indicator en geen kant-en-klaar antwoord. Er is helemaal niets dat eenduidig het begin van een bearmarkt perfect kan voorspellen."
–Ken Fisher, The Only Three Questions That Count


Een bearmarkt is een op kerncijfers gebaseerde daling van circa 20% of meer, gedurende een langere periode. Met grondig onderzoek en analyse is het volgens ons mogelijk om vast te stellen dat er een bearmarkt aankomt en om de daling ervan gedeeltelijk te vermijden. Maar denk eraan dat niemand ooit alle bearmarkten correct heeft kunnen voorspellen.

Bearmarkten kunnen ons inziens op twee manieren beginnen: met een ‘Muur van zorgen’ of met een ‘Klap’. De Muur verwijst naar het idee dat wanneer een bullmarkt zijn hoogtepunt nadert, beleggers hun angsten aanvaarden en verdrijven. Deze angsten vormen de bouwstenen van de Muur en slaan uiteindelijk om in torenhoge verwachtingen en euforie. Een Klap is een onverwachte, onvermijdelijke gebeurtenis die ingrijpend genoeg is om het wereldwijde binnenlandse bruto product (bbp) met een paar procentpunten te doen dalen.

Hieronder volgen enkele indicatoren of signalen die kenmerkend zijn voor negatieve kerncijfers, euforisch beleggerssentiment en potentieel zeer negatieve factoren. Hoewel dit nuttige indicatoren kunnen zijn, denken we niet dat één enkele indicator op zichzelf in staat is een bearmarkt perfect te voorspellen.

Negatieve kerncijfers

Euforisch marktsentiment

Een Klap — Groot genoeg om het wereldwijde bbp met enkele biljoenen te doen slinken

Een wijdverbreid misverstand is dat een regionaal geopolitiek conflict een bearmarkt zou kunnen veroorzaken. Maar de bovenstaande tabel toont dat alleen grote en wereldwijde geopolitieke conflicten een einde kunnen maken aan een bullmarkt (een lange periode van stijgende aandelenkoersen). Kleinere, regionale conflicten zijn in de regel niet krachtig genoeg. Zo heeft de huidige bullmarkt al de angsten getrotseerd omtrent het conflict tussen Israël en Hamas, de crisis rond Rusland en Oekraïne en de Noord-Koreaanse rakettests. Al die angsten zijn gewoon bouwstenen geworden in de ‘Muur van zorgen’ die deze bullmarkt heeft beklommen. Zelfs wanneer wereldmachten een lokale oorlog beginnen, luidt dat in de regel niet het einde van een bullmarkt in. Zolang het conflict in geografisch opzicht kleinschalig blijft tenminste.

Een beginnend conflict kan tot onzekerheid en dus schommelingen in de aandelenkoersen leiden. Maar markten hebben de neiging om conflicten, als ze eenmaal aan de gang zijn, te verwerken en er overheen te stappen. Lokale conflicten zijn meestal niet krachtig genoeg of hun economische impact niet verreikend genoeg om een wereldwijde bullmarkt te laten ontsporen. Geopolitieke conflicten hebben dus zelden een blijvende impact op de evolutie van de markten. De enige uitzondering hierop was de Tweede Wereldoorlog, die in 1937 een einde maakte aan de toenmalige bullmarkt toen duidelijk werd dat het conflict zou escaleren in een wereldwijde oorlog. Maar de aandelenmarkten bereikten toen hun dieptepunt al in 1942, maar liefst drie jaar voor het einde van de Tweede Wereldoorlog. Zelfs in periodes van hevige gewapende conflicten kunnen en zullen aandelenkoersen stijgen. Alleen een ingrijpend en onverwacht conflict dat wereldwijd schade veroorzaakt zou groot genoeg kunnen zijn om een bullmarkt te verstoren.

Uit de aandelenmarkt stappen is een van de grootste beleggingsrisico's die u kunt nemen. Als u zich vergist en de markt nadien verder stijgt, loopt u inkomsten mis die belangrijk zijn voor de langetermijndoelstellingen van iedere aandelenbelegger. Beslissingen om te verkopen of defensieve posities in te nemen, dienen op tactische gronden — en niet op basis van emoties — te worden genomen. Door deze marktsignalen in het oog te houden, kunt u de ontwikkelingen met een onbevooroordeelde blik blijven volgen en vaststellen of er een bearmarkt aankomt, zodat u op basis hiervan beslissingen kunt nemen.

Beleggen op financiële markten brengt het risico van verlies met zich mee en er is geen garantie dat het belegde kapitaal geheel of gedeeltelijk terugbetaald zal worden. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie of betrouwbare indicatie van toekomstig rendement. De waarde en opbrengst van de beleggingen volgen de schommelingen van de wereldwijde aandelenmarkten en van de internationale wisselkoersen.